Wada prawna sprzedanej rzeczy dotyczy kwestii prawnych rzeczy, a nie jej właściwości technicznych, czy fizycznych. Wada prawna w obrocie powszechnym i profesjonalnym (gdy kupującym nie jest konsument) sprzedanej rzeczy dotyczy sytuacji, w której sprzedana rzecz:
Powyższe ma zastosowanie w obrocie konsumenckim (gdy kupującym jest konsument) jedynie gdy kupuje on nieruchomość. Gdy nabywa natomiast towary (rzeczy ruchome), to wada prawa nie jest w przepisach już zdefiniowana. Co oznaczają poszczególne wady prawne? Jak je interpretować? Czy gdy kupującym jest konsument to nie ma wad prawnych?
1.Wada prawna – gdy rzecz stanowi własność osoby trzeciej.
Pierwszym rodzajem wady prawnej jest sytuacji, gdy sprzedawca nie może taką rzeczą swobodnie dysponować, ponieważ nie jest jej właścicielem. Zatem gdy rzecz sprzedana jest własnością osoby trzeciej – jest to najistotniejsza postać wady prawnej. Sprzedawca nie może bez konsekwencji sprzedać rzecz, która nie jest jego lub którą nie może dysponować w imieniu właściciela. Jednak nawet jeśli tak się zdarzy, to taka sprzedaż jest ważna, choć obarczona wspomnianą wadą prawną.
Na ten temat wypowiedział się Sąd Najwyższy wskazując:
“jeśli osoba nieuprawniona (nie będąca właścicielem) zbywa rzecz, to umowa taka nie jest nieważna, żaden bowiem z przepisów prawa nie ustanawia zakazu zbywania rzeczy cudzej. (…) Brak po stronie sprzedawcy przymiotu właściciela jest wadą prawną w rozumieniu (…), istnienie zaś wady rzeczy nie powoduje nieważności umowy.”
(vide wyr. SN z 24.9.2003 r., III CKN 356/01)
Powyższe oznacz, że taka sprzedaż jest ważna, ale wadliwa, zaś wada ta stanowi rodzaj wady prawnej.
Obejrzyj także nagranie na YouTube o tym czym jest wada prawna rzeczy, co oznacza w sprzedaży w obrocie powszechnym i konsumenckim.
2.Wada prawna – gdy rzecz jest obciążona prawem osoby trzeciej.
Drugim rodzajem wady prawnej jest sytuacja, w której komuś innemu przysługuje jakieś prawo do tej sprzedanej rzeczy. Chodzi tu np. prawo użytkowania wieczystego, użytkowania, służebności, spółdzielczego prawa rzeczowego, ale także np. o leasing, najem, czy dzierżawę. Powyższe uprawnienia osoby trzeciej ograniczają kupującego w jego prawie albo co najmniej w jego wykonywaniu. W takiej bowiem sytuacji kupujący nie może w pełni wykonywać swoich uprawnień z prawa własności.
Dowiedz się również jak i kiedy sprzedawca musi dokonać zwrotu zapłaconej ceny.
3.Wada prawna – w związku z decyzją lub orzeczeniem właściwego organu.
Trzecim rodzajem wady prawnej jest sytuacja, w której ograniczenie w korzystaniu lub rozporządzaniu rzeczą wynika z decyzji lub orzeczenia właściwego organu. Dotyczy to sytuacji, gdy:
ogranicza kupującego, np. poprzez:
4. Wada prawna – sprzedaż w obrocie konsumenckim.
W odniesieniu do towarów kupionych przez konsumentów od 01.01.2023 r. nie zostało uregulowane wprost zagadnienie dotyczące wady prawnej. Nie ma bowiem o niej wzmianki w ustawie o prawach konsumenta. Przepisy zaś wyłączają z obrotu konsumenckiego zasady wskazane w kodeksie cywilnym, w tym dotyczące wady prawnej rzeczy ruchomych. Czy kupujący konsument może się jakoś bronić, kupując towar z wadą prawną? Jak w takim razie ustalić co jest wadą prawną?
Otóż mimo że zagadnienia te nie wynikają wprost z przepisów, to uzasadnienie ustawy o prawach konsumenta wskazuje wprost, iż:
(…) w celu uniknięcia wątpliwości interpretacyjnych wskazać należy, iż wady prawne obejmujące przypadki ograniczeń, które mogą uniemożliwić lub ograniczyć korzystanie z towarów zgodnie z umową, a wynikające z naruszenia praw osób trzecich, w szczególności praw własności intelektualnej (art. 9 SGD i art. 10 DCD), są objęte ogólnymi regulacjami zawartymi w art. 43b i art. 43i u.p.k.
(vide druk sejmowy nr 2425, Sejm RP IX kadencji, s. 15).
Oznacza to, że w odniesieniu do wady prawnej w sprzedaży konsumenckiej trzeba zwrócić się w stronę dyrektywy 2019/771/UE i jej art. 9. To oznacza, że sprzedawca odpowiada za wady prawne, gdy prawa osób trzecich ograniczają lub wyłączają korzystanie z towaru.
Wada prawna – podsumowanie.
- Wada prawna sprzedanej rzeczy to sytuacja, w której rzecz jest własnością innej osoby. Wtedy sprzedaż pozostaje ważna, ale obarczona jest wadą prawną.
- Gdy osoba trzecia ma jakieś prawa do sprzedanej rzeczy – np. najem, leasing, czy służebność. – to stanowi to także wadę prawną.
- Wada prawna dotyczy także okoliczności, gdy sąd albo organ administracyjny ogranicza w korzystaniu lub rozporządzaniu daną rzeczą.
- Wada prawna w obrocie konsumenckim oznacza sytuację w której prawa osób trzecich ograniczają lub wyłączają korzystanie z towaru.
Artykuł nie stanowi porady prawnej. Jeśli chciałbyś się skontaktować, umówić na spotkanie lub zapytać o szczegóły współpracy zapraszam Cię do kontaktu. Możemy umówić się w mojej kancelarii w Gdańsku lub porozmawiać online. Zachęcam Cię także do skorzystania z mojej oferty konsultacji prawnych. Tutaj znajdziesz szczegóły i możliwość wybrania dogodnego dla Ciebie dnia i godziny.
Pozdrawiam Cię serdecznie,
Julia Szczęsna-Ziętkowska
Radca Prawny, LLM
Jeśli chcesz dowiedzieć się o następnym wpisie proszę zostaw swoje imię i mail w okienku newsletter.
