Umowne odstąpienie dla swej skuteczności – wymaga właściwego postanowienia umownego. W przeciwnym wypadku nie będzie wiadomo kto i kiedy może z tego prawa skorzystać. Jak zatem prawidłowo wskazać prawo umownego odstąpienia w umowie? Jaki jest najistotniejszy element umownego odstąpienia od umowy? Jakie powinny być przesłanki umownego odstąpienia od umowy?
1. Jak prawidłowo uregulować prawo umownego odstąpienia w umowie?
Jeśli chcesz uregulować umowne odstąpienie wcale nie musisz użyć słowa “odstąpienie”, choć oczywiście to wiele ułatwia. Nie trzeba używać tego sformułowania, ponieważ w umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu. Możesz więc, w tym znaczeniu, użyć sformułowania:
“anulowanie zamówienia”;
“rezygnacja z umowy”;
“zwrot towaru”;
o ile oczywiście nie oznaczają one ustawowego odstąpienia od umowy. Czyli takiego, które wynika z przepisów, a nie z dodatkowego zastrzeżenia umownego.
Natomiast powyższa zasada już nie odnosi się do sformułowania “wypowiedzenia” umowy. Jeśli użyjesz tego sformułowania, to będzie to oznaczało, że strona korzystająca z tego prawa rezygnuje z umowy, poprzez jej wypowiedzenie. Taka rezygnacja ma skutki na przyszłość, a więc nie ma wtedy obowiązku zwrotu tego co strony sobie wcześniej świadczyły, jak przy umownym odstąpieniu. Warto pamiętać, że umowne odstąpienie musi wskazywać termin, w jakim takie umowne odstąpienie jest możliwe. Ta zasada nie dotyczy wypowiedzenia umowy.
2. Termin – najistotniejszy element umownego odstąpienia od umowy.
Skoro przepis regulujący prawo umownego odstąpienia od umowy, brzmiący:
Można zastrzec, że jednej lub obu stronom przysługiwać będzie w ciągu oznaczonego terminu prawo odstąpienia od umowy. Prawo to wykonywa się przez oświadczenie złożone drugiej stronie.
wskazuje na konieczność oznaczenia terminu – to jest to konieczny element. Jeśli nie wskażesz terminu na umowne odstąpienie od umowy, to takie zastrzeżenie będzie nieskuteczne. Przyjmuje się bowiem, że brak wskazania terminu oznacza, że strona nie ma prawa / kompetencji do umownego odstąpienia od umowy. Zatem oświadczenie o odstąpieniu od umowy, w oparciu o tak błędnie oznaczenie prawa umownego odstąpienia od umowy jest nieważne.
Jest tak dlatego, że możliwość wykonania umownego odstąpienia musi być ograniczona terminem. Jak oznaczyć termin? Możesz:
Termin taki możesz także oznaczyć zarówno przed wykonaniem zobowiązania, jak i po jego wykonaniu (zarówno w części, jak i w całości).
Jeśli chcesz dokonać umownego odstąpienia od umowy, to musisz to zrobić w umówionym terminie. Skorzystanie z tego prawa po upływie terminu także będzie nieskuteczne. Jest tak dlatego, że termin na umowne odstąpienie od umowy jest terminem zawitym. To taki termin, który jak upłynie, to nie ma siły , by go przywrócić.
Jaki termin wskazać na prawo umownego odstąpienia od umowy?
Zasada pewności obrotu (praw i obowiązków) wymaga, by termin ten nie był zbyt długi. Jeśli określisz w umowie czas na umowne odstąpienie na zbyt długi, to może okazać się, że postanowienie jest nieważne.
Sprawdź również czym jest odstępne, jak go określić w umowie i czym różni się od kary umownej.
3. Wskazanie przesłanek umownego odstąpienia od umowy.
Praktyka pokazuje, że samo określenie osoby uprawnionej do umownego odstąpienia od umowy, jak i terminu jest niewystarczające. Dla skutecznego i pewnego określenia umownego odstąpienia od umowy warto także wskazać:
Dzięki temu nie będzie wątpliwości co do tego kiedy i jak z tego prawa skorzystać.
Wśród podstaw, przyczyn umownego odstąpienia od umowy można wymieć te, które są związane z niewykonaniem, bądź nienależytym wykonaniem umowy. Przesłanką taką może być również zdarzenie przyszłe niepewne, czyli tzw. warunek. Ale również okoliczności zupełnie niezależne od stron, takie nieprzewidywalne, nadzwyczajne, np.
Jeśli przed datą zawarcia umowy przyrzeczonej w KW prowadzonej dla Nieruchomości ujawnione zostanie jakiekolwiek ograniczenie, w tym dług, Nabywcy przysługuje prawo odstąpienia od umowy w terminie 14 dni od powzięcia wiadomości o ujawnieniu.
Ale także zdarzenie polegające na jakimś zachowaniu się drugiej strony. Takim klasycznym przykładem tego ostatniego, jest sytuacja, w której jedna ze stron nie płaci umówionego zadatku.
Umowne odstąpienie – podsumowanie.
- Regulując umowne odstąpienie nie musisz użyć słowa “odstąpienie”. Istotny jest zgodny zamiar stron i cel umowy. Możesz więc, w tym znaczeniu, użyć sformułowania, np. anulowanie, rezygnacja, zwrot itp., o ile nie będzie odnosiło się do ustawowego odstąpienia od umowy. Jeśli jednak użyjesz słowa “wypowiedzenie”, to nie można tego uznać za odstąpienie.
- Możliwość wykonania umownego odstąpienia musi być ograniczona terminem. Trzeba więc go oznaczyć. W przeciwnym razie zastrzeżenie umownego odstąpienia od umowy będzie nieważne. Dodatkowo termin ten nie może być zbyt długi. W przeciwnym razie postanowienie może być również uznane za nieważne.
- Poza terminem i osobą uprawnioną do umownego odstąpienia warto wskazać także w jakich okolicznościach można z tego prawa skorzystać, a także jak to zrobić. Dzięki temu nie ma wątpliwości jak i kiedy wykonać umowne odstąpienie.
Artykuł nie stanowi porady prawnej. Jeśli chciałbyś się skontaktować, umówić na spotkanie lub zapytać o szczegóły współpracy zapraszam Cię do kontaktu. Możemy umówić się w mojej kancelarii w Gdańsku lub porozmawiać online. Zachęcam Cię także do skorzystania z mojej oferty konsultacji prawnych. Tutaj znajdziesz szczegóły i możliwość wybrania dogodnego dla Ciebie dnia i godziny.
Pozdrawiam Cię serdecznie,
Julia Szczęsna-Ziętkowska
Radca Prawny, LLM
Jeśli chcesz dowiedzieć się o następnym wpisie proszę zostaw swoje imię i mail w okienku newsletter.
