Termin reklamacji niejedno ma imię. Z reklamacją bowiem – z punktu widzenia sprzedawcy – wiążą się istotne terminy. Pierwszy z nich obliguje sprzedawcę do udzielenia odpowiedzi. Drugi wskazuje jak długo sprzedawca odpowiada za niezgodność towaru z umową. Trzeci natomiast wskazuje jak długo kupujący może zgłosić swe żądanie do sądu.
1.Termin reklamacji – 14 dni na odpowiedź.
Pierwszy termin reklamacji o jakim każdy sprzedawca powinien pamiętać to termin 14 dni. Otóż jeżeli reklamację z powodu niezgodności towaru z umową składa konsument albo przedsiębiorca na prawach konsumenta, to sprzedawca odpowiada na tę reklamację w terminie 14 dni. Termin ten liczy się od chwili dotarcia do sprzedawcy reklamacji. Istotne, by w tym terminie 14 dni dotarła odpowiedź sprzedawcy do takiego kupującego. Terminu tego ani sprzedawca, ani kupujący nie może przedłużyć. Jeżeli jednak ostatnim dniem 14 – dniowego terminu jest dzień ustawowo wolny od pracy lub sobota, to ten upływa najbliższego dnia roboczego.
Jeśli natomiast kupującym jest przedsiębiorca (nie na prawach konsumenta), to ten termin sprzedawcy nie obowiązuje. Tu zasady mogą wynikać z umowy, OWU, a nawet regulaminu.
Jak odpowiedzieć, by zachować termin?
Odpowiedź sprzedawcy na reklamację powinna być przede wszystkim na papierze lub innym trwałym nośniku. Chodzi o to, by odpowiedź miała formę dokumentu. Zaleca się, by odpowiedź na reklamację była na tym samym nośniku na jakim kupujący złożył reklamację. Konsument jednak może złożyć ją ustanie. W takim wypadku sprzedawca i tak musi zachować ww. formę dokumentu. Sprzedawca przekazuje odpowiedź w taki sposób, by zapewnić siebie dowód na wypadek procesu sądowego z takim kupującym – w szczególności jeśli odpowiedź będzie odmowna.
Jakie są skutki braku odpowiedzi w terminie? Otóż w takim wypadku uważa się, że sprzedawca uznał reklamację. Ale – co istotne – brakiem odpowiedzi jest również sytuacja, w której sprzedawca co prawda odpowiedział na nią, ale nie we wskazanie formie lub nie odniósł się merytorycznie do zgłoszonej reklamacji. A więc co powinno znaleźć się w takiej odpowiedzi? Sprzedawca w odpowiedzi powinien odnieść się do wszystkich zarzutów wskazanych w reklamacji i zgłoszonych przez takiego kupującego roszczeń.
Jakie są skutki takiego uznania? Tu są spore spory… Ale stanowisko większości orzecznictwa, czyli wyroków sądowych skłania się do tego, że takie uznanie znacznie utrudnia sytuację sprzedawcy. Musi on bowiem w takim wypadku, w razie sporu sądowego, udowodnić, że reklamacja takiego kupującego nie była zasadna. Czyli w takiej sytuacji sprzedawca musi udowodnić, że kupującemu nie przysługuje roszczenie lub przysługuje w niższej wysokości. Sprzedawca więc musi udowodnić, że wskazane w reklamacji zarzuty są nieprawdziwe i w związku z tym, że kupującemu nie przysługuje roszczenie.
2.Termin reklamacji – 2 lata odpowiedzialności.
Termin reklamacji jaki każdy sprzedawca powinien znać w drugiej kolejności to 2 lata jego odpowiedzialności. Zgodnie z aktualnie, tj. obowiązującymi od 01 stycznia 2023 r. przepisami, jeśli kupującym jest konsument lub przedsiębiorca na prawach konsumenta, to:
Sprzedawca (Przedsiębiorca) ponosi odpowiedzialność za brak zgodności towaru z umową istniejący w chwili jego dostarczenia i ujawniony w ciągu dwóch lat od tej chwili, chyba że termin przydatności towaru do użycia, określony przez przedsiębiorcę, jego poprzedników prawnych lub osoby działające w ich imieniu, jest dłuższy.
Jeśli natomiast kupującym jest przedsiębiorca (nie na prawach konsumenta), to obowiązuje zasada:
Sprzedawca odpowiada z tytułu rękojmi, jeżeli wada fizyczna zostanie stwierdzona przed upływem dwóch lat (…) od dnia wydania rzeczy kupującemu.
Mimo że w przepisach dotyczących konsumentów mówi się o dostarczeniu, zaś w obrocie profesjonalnym o wydaniu towaru – to de facto tym słowom należy przypisać takie samo znaczenie. To dostarczenie oznacza zarówno wydanie przez sprzedawcę, jak i odebranie przez takiego kupującego. Zatem od tego też momentu liczy się odpowiedzialność sprzedawcy. Jest tak dlatego, że właśnie od tej chwili kupujący może używać towar lub zauważyć jego niezgodność. Kupujący bowiem, niczym niekrepowany, ma możliwość oceny zgodności przedmiotu sprzedaży z umową. Oczywiście ten termin dwuletni sprzedawca może wydłużyć, ale nie skrócić, ani wyłączyć w stosunkach konsumenckich. Aktualnie – tj. dla towarów zakupionych od 1 stycznia 2023 r. sprzedawca nie może nawet skrócić tego terminu w przypadku sprzedaży konsumentom używanych towarów ruchomych. Choć takie rozwiązanie mogło być stasowane dla towarów kupionych do końca 2022 r.
Co w przypadku dłuższego lub krótszego termin przydatności towaru do użycia?
Natomiast dłuższy termin przydatności do użycia dotyczy rzeczy z określonym terminem przydatności do użycia, np. żywności, środków czystości. Jednak wydłużenie terminu przydatności do użycia powoduje jedynie przedłużenie terminu odpowiedzialności sprzedawcy z dwuletniego do odpowiadającego okresowi przydatności do użycia. Nie powoduje to natomiast zmiany innych terminów (np. przedawnienia).
Ustalenie natomiast krótszego okresu przydatności do użycia nie ma wpływu na termin odpowiedzialności sprzedawcy. Ten bowiem nadal pozostaje dwuletni. Wtedy sprzedawca odpowiada za niezgodność nieujawnioną do dwóch lat od chwili dostarczenia, ale za ujawnioną w okresie oznaczonym. Nie jest to przypadek skrócenia terminu odpowiedzialności sprzedawcy. Odpowiada on bowiem także po upływie okresu przydatności do użycia za przypadki niezgodności, które nastąpiły w tym okresie przydatności.
Zasady powyższe nie dotyczą sprzedaży nieruchomości, w której sprzedawca zarówno w obrocie konsumenckim, jak i profesjonalnym odpowiada przez pięć lat od daty wydania rzeczy.
Poznaj również 5 istotnych zasad, które każdy sprzedawca powinien znać, by nie wpaść w pułapkę.
3. Termin reklamacji – rok, czy 6 lat na przedawnienie?
Wreszcie trzecim istotnym terminem reklamacji jest termin, w którym konsument / przedsiębiorca na prawach konsumenta może zgłosić żądanie do sądu. Otóż od odpowiedzialności w okresie 2 lat od dnia ujawnienia się wady, sprzedawca musi odróżnić przedawnienie roszczenia z tym związanego.
W razie żądania przez takiego kupującego naprawy lub wymiany – brak jest szczególnych przepisów regulujących termin, w jakim taki kupujący powinien zgłosić żądanie do sądu. Oznacza to, że roszczenia takiego kupującego o naprawę lub wymianę przedawniają się z upływem sześciu lat, na koniec roku kalendarzowego. Jeśli natomiast taki kupujący zażądał obniżenia ceny albo nawet odstąpił od umowy, to jego roszczenie o zwrot ceny także przedawniają się z upływem sześciu lat na koniec roku kalendarzowego.
Inaczej rzecz się ma gdy kupującym jest przedsiębiorca. Otóż w takim wypadku jego roszczenie o usunięcie wady lub wymianę rzeczy sprzedanej na wolną od wad przedawnia się z upływem roku, licząc od dnia stwierdzenia wady. W tym terminie kupujący przedsiębiorca może złożyć oświadczenie o odstąpieniu od umowy albo obniżeniu ceny z powodu wady rzeczy sprzedanej.
Kiedy termin przedawnienia rozpoczyna swój bieg?
Przedawnienie roszczeń z tytułu reklamacji w stosunkach konsumenckich rozpoczyna swój bieg z chwilą ujawnienia niezgodności z umową. Przy czym ta niezgodność musi ujawnić się w terminie 2 lat od doręczenia (zgodnie z punktem 1 powyżej). Ujawnienie polega na wykryciu przez takiego konsumenta niezgodności. Konsument – dla zachowania uprawnień i możliwościowi dochodzenia swych praw – nie musi informować w konkretnym terminie sprzedawcy o stwierdzonej niezgodności towaru z mową.
Inaczej rzecz się ma przy sprzedaży między profesjonalistami. Przy sprzedaży między przedsiębiorcami kupujący traci uprawnienia z tytułu rękojmi, jeżeli nie zbadał rzeczy w czasie i w sposób przyjęty przy rzeczach tego rodzaju i nie zawiadomił niezwłocznie sprzedawcy o wadzie, a w przypadku gdy wada wyszła na jaw dopiero później – jeżeli nie zawiadomił sprzedawcy niezwłocznie po jej stwierdzeniu.
Termin reklamacji – podsumowanie.
- Pierwszy termin reklamacji o jakim każdy sprzedawca powinien pamiętać to 14 dni na odpowiedź. Przy czym dotyczy to tylko obrotu z konsumentami albo przedsiębiorcami na prawach konsumenta.
- Drugi termin reklamacji istotny z punktu widzenia sprzedawcy to 2 lata odpowiedzialności od dnia dostarczenia konsumentowi i wydania przedsiębiorcy towaru. Przy sprzedaży nieruchomości obowiązuje termin 5 lat bez względu na to czy kupuje konsument czy profesjonalista.
- Trzeci termin reklamacji – to termin przedawnienia. W stosunkach z konsumentem jest to 6 lat, zaś w stosunkach profesjonalnych jest to rok.
Artykuł nie stanowi porady prawnej. Jeśli chciałbyś się skontaktować, umówić na spotkanie lub zapytać o szczegóły współpracy zapraszam Cię do kontaktu. Możemy umówić się w mojej kancelarii w Gdańsku lub porozmawiać online. Zachęcam Cię także do skorzystania z mojej oferty konsultacji prawnych. Tutaj znajdziesz szczegóły i możliwość wybrania dogodnego dla Ciebie dnia i godziny.
Pozdrawiam Cię serdecznie,
Julia Szczęsna-Ziętkowska
Radca Prawny, LLM
Jeśli chcesz dowiedzieć się o następnym wpisie proszę zostaw swoje imię i mail z prawej strony wpisu (w okienku newsletter).
