Rękojmia w sprzedaży to odpowiedzialność osoby, która sprzedaje rzeczy, jeśli okaże się, że mają one wadę. Chodzi o wady fizyczne lub prawne. Z reguły najczęściej i najłatwiej wykryć wady fizyczne. Te bowiem albo widać na pierwszy rzut oka po zakupie albo ujawniają się w niedługim czasie od rozpoczęcia korzystania z danej rzeczy. Wady prawne polegają m.in. na tym, że rzecz sprzedaje osoba, która nie może tego zrobić. Dlaczego? Bo nie jest np. właścicielem tej rzeczy. Rękojmia jest pewnym fenomenem, ponieważ ułatwia dochodzenie praw. Jak ułatwia?
Dowiedz się co znaczy rękojmia w sprzedaży i dlaczego łatwo jest z niej skorzystać? Co oznacza wada fizyczna rzeczy i na czym polega? Dlaczego rękojmia w sprzedaży konsumenckiej jest najkorzystniejsza? Czym rękojmia w sprzedaży konsumenckiej różni się od rękojmi między osobami prywatnymi?
Rękojmia w sprzedaży
Sprzedaż jest umową najczęściej zawierają. Jest to rodzaj umowy stosowanej na co dzień przez każdego z nas. Przez to w sprzedaży stosuje się pewne szczególne uregulowania, gdy okazuje się, że sprzedana rzecz ma wady. Tymi szczegółowymi uregulowaniami są zasady rękojmi.
O co chodzi? Otóż o interes kupującego. Bo jaki interes ma kupujący, gdy kupuje daną rzecz? Poza tym, że chce danej rzeczy, co jest oczywiste. Ma ona przede wszystkim niezawodnie, prawidłowo działać, spełniać swój cel. Jeśli więc rzecz okazuje się wadliwa to de facto sprzedawca narusza ten interes kupującego.
Gdyby kupujący nie był chroniony rękojmią, to musiałby skierować sprawę do sądu, o to, że zapłacił za daną rzecz, lecz otrzymał rzecz wadliwą. Musiałby także wykazać, że sprzedawca ponosi winę, za zaistniałe wady. I wreszcie musiałby udowodnić jaką ta wada dla kupującego spowodowała szkodę.
Jak sam widzisz bardzo dużo tego się nazbierało.
I właśnie dlatego wprowadzona jest rękojmia. By odciążyć kupującego w tych wszystkich formalnościach – skoro sprzedaż jest tak powszechną umową. Wyobrażasz sobie co by to było, gdyby za każdym razem kupujący miał to wszystko udowadniać?
Pewnie nikt, by nic nie kupował. A przecież w gospodarce nie o to chodzi.
I właśnie m.in. temu służy rękojmia. Dzięki niej kupujący nie musi wykazywać tych wszystkich okoliczności. Kupujący musi pokazać jedynie istnienie wady. Nie musi się on już martwić tym jak wykaże, że sprzedawca ponosi za to winę, ani nie musi udowadniać, jaką szkodę ma z tego powodu.
Pobierz darmową checklistę wad, które uprawniają do rękojmi
Rękojmia w sprzedaży – ryzyko sprzedawcy
Właśnie dzięki rękojmi to, że dana rzecz ma wady – jest “problemem” sprzedawcy. On bowiem sprzedając rzecz bierze na siebie ryzyko tego, by ona nie miała wad. Jeśli kupujący postanawia skorzystać z rękojmi, to sprzedawca odpowiada w sposób wręcz absolutny. Nie ma znaczenia czy ponosi on winę za to, że rzecz ma wady. Nie ma znaczenia też czy kupujący z powodu wady rzeczy poniósł jakąś szkodę. Czyli jest to sytuacja, w której sprzedawca, mimo że nie wie o wadzie, to i tak za nią odpowiada. I to jest główna cecha rękojmi, która powoduje, że kupujący z niej najchętniej korzystają, jeśli tylko ujawnią się jakieś wady.
Sprawdź o czym powinien pamiętać sprzedawca dokonując modyfikacji swej odpowiedzialności z rękojmi.
Co oznacza wada fizyczna rzeczy?
Wada rzeczy, towaru jest wtedy, gdy jest on po prostu niezgodny z tym, co kupujący kupił. Jeśli kupujący nabył np. ekspres do kawy, to powinien być to w pełni sprawny, działający ekspres do kawy.
Wadą więc będzie np. sytuacja, w której ekspres nie będzie parzył kawy, lecz zamiast tego będzie wylatywała jedynie zabarwiona na brązowo woda. Wadliwość rzeczy będzie również wtedy, gdy sprzedawca najpierw pokaże kupującemu wzór ekspresu, który proponuje do sprzedaży, a w efekcie sprzeda ekspres niemający tych cech co wzór. Jeśli kupujący wskaże sprzedawcy, że zależy mu na ekspresie, który dodatkowo ma funkcję spieniania mleka i okaże się, że sprzedany ekspres tej funkcji nie ma, to także będzie wadliwy. Tak samo będzie w sytuacji, gdy do ekspresu sprzedawca nie dołączy np. instrukcji.
O wadliwości mówimy także, jeśli taki ekspres jest wbudowany w zabudowie np. kuchennej zgodnie z instrukcją, lecz nie działa prawidłowo – o ile montażu dokonano według instrukcji. Dodatkowo dla konsumenta wadliwym będzie ekspres, który nie będzie miał cech wskazanych np. w reklamie.
Obejrzyj także nagranie, by dowiedzieć się ile jest czasu na odpowiedź na złożoną reklamacje.
Rękojmia w sprzedaży konsumenckiej
Rękojmia w sprzedaży konsumenckiej ma tę cechę, że daje najwięcej uprawnień konsumentowi.
Kim jest konsument? To osoba fizyczna kupująca rzeczy niezwiązane bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. Przy czym kupowanie musi być od sprzedawcy – przedsiębiorcy. Innymi słowy konsumentem jest tylko taka osoba fizyczna (inaczej prywatna), która kupuje od przedsiębiorcy, a nie od innej osoby fizycznej (prywatnej).
I właśnie taki kupujący (konsument) ma największe uprawnienia z rękojmi. Dlaczego? Ponieważ jest słabszy w porównaniu ze sprzedawcą przedsiębiorcą. Przy czym nie ma znaczenia czy sprzedawca przedsiębiorca prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, czy spółkę osobową (np. spółkę jawną), czy kapitałową (np. sp. z o.o.). Po prostu konsument w zderzeniu z przedsiębiorcą z gruntu jest uprzywilejowany. Dlatego mówi się, że rękojmia w sprzedaży konsumenckiej daje konsumentowi najwięcej praw.
Przykłady tych wyjątkowych praw, jakie daje rękojmia w sprzedaży konsumenckiej:
Jeżeli kupującym jest konsument, sprzedawca może ograniczyć lub wyłączyć swą odpowiedzialność z rękojmi tylko jeśli przepis na to pozwala.
Jeśli konsument składając rękojmię zażądał wymianę rzeczy lub usunięcie wady albo złożył oświadczenie o obniżeniu ceny, określając kwotę, o którą cena ma być obniżona, a sprzedawca nie ustosunkował się do tego żądania w terminie czternastu dni, oznacza , że sprzedawca takie żądanie konsumenta uznał.
Jeżeli konsument stwierdził wadę fizyczną w rzeczy sprzedanej przed upływem roku od wydania rzeczy, wystarczy, że wykaże istnienie wady.
Rękojmia w sprzedaży między osobami prywatnymi
Rękojmia w sprzedaży między osobami prywatnymi także obowiązuje. Przy czym, z uwagi na to, że sprzedawcą nie jest przedsiębiorca, to zasady rękojmi taki sprzedawca można ograniczyć lub całkowicie wyłączyć. Innymi słowy jeśli rzecz kupowana jest od innej osoby prywatnej i nic nie wynika z umowy/ oferty, to taki kupujący zachowuje wszystkie prawa z rękojmi, jakie wynikają z przepisów. Jeśli natomiast sprzedawca ogranicza, a nawet całkowicie wyłącza rękojmię, to kupujący nie będzie mógł z rękojmi skorzystać w razie wady. Wyjątkiem jest sytuacja, w której sprzedawca podstępnie zataił wadę. Wtedy nawet ograniczenie, czy wyłączenie rękojmi nie będzie skuteczne. Kupujący będzie mógł skorzystać z rękojmi wynikającej z przepisów bez ograniczeń.
Czy kupujący pozbawiony rękojmi w sprzedaży między osobami prywatnymi może jakoś się bronić, jeśli okaże się, że rzecz jest wadliwa? Tak. Przy czym kupujący będzie musiał skorzystać z drogi, na której nie ma już tego uprzywilejowania, jakie jest przy rękojmi. Oznacza to, że kupujący musi wykazać nienależyte wykonanie umowy przez sprzedawcę. Poza tym kupujący wykazać musi szkodę, jaką ponosił przez to, że kupił wadliwą rzecz. Jest to znacznie trudniejsze i wymagające od kupującego dużo większego wysiłku. Jednak nie niemożliwe.
Obejrzyj nagranie czy sprzedawca odpowiada za uszkodzoną paczkę.
Podsumowanie
- Rękojmia w sprzedaży daje prawo domagania się, by rzecz, która okazała się wadliwą, taka nie była. Sprzedawca przy rękojmi ponosi ryzyko wadliwości sprzedanych rzeczy, a kupujący nie musi wykazywać ani winy sprzedawcy, ani swojej szkody.
- Konsument w przepisach dotyczących rękojmi w sprzedaży jest na uprzywilejowanej pozycji. Oznacza to, że może on liczyć na najszersze uprawnienia, których ograniczenie może wynikać tylko z przepisów szczególnych.
- Rękojmia w sprzedaży między osobami prywatnymi także obowiązuje, o ile sprzedawca jej nie wyłączył, ani jej nie ograniczył. Między osobami prywatnymi bowiem nie ma żadnych ograniczeń co do możliwości zastosowania innych zasad niż wynikają z przepisów o rękojmi.
Jeśli chcesz dowiedzieć się o następnym wpisie proszę zostaw swoje imię i mail poniżej.
