Dlaczego na pytanie jaki jest okres rękojmi za wady można uzyskać kilka odpowiedzi? Terminy przy rękojmi – to tak naprawdę regulacja kilku typów terminów. Dlaczego znajomość każdego z tych terminów przez sprzedawców jest istotna? Ponieważ dzięki temu sprzedawcy wiedzą czy muszą spełniać roszczenia kupujących zgłaszane z rękojmi. Dowiedz się więc kiedy prawa kupującego z rękojmi wygasają. Kiedy sprzedawca z pewnością wygra w sądzie, powołując się na przedawnienie ? Kiedy termin na zgłoszenie żądań można “wydłużyć”?
Okres rękojmi za wady – jak długo trwa?
„Jak długo trwa rękojmia?” “Ile wynosi okres rękojmi?” Cóż „to zależy”, od tego o co pytasz. Jeśli bowiem chodzi o to jak długo sprzedawca odpowiada z rękojmi, czyli ile jest czasu na stwierdzenie wady, to odpowiedź brzmi:
Jest to taki powiedzmy okres „ochronny” i liczony jest od dnia wydania rzeczy. Czyli dla rozpoczęcia biegu tych terminów ochronnych znaczenie ma data wydania sprzedanej rzeczy.
Zatem ten okres rękojmi za wady to czas, w którym – jeśli kupujący stwierdzi wadę – to sprzedawca odpowiada za nią. Jak odpowiada? Zgodnie z zasadami rękojmi. Z zasad tych wynika jaka wada powoduje odpowiedzialność sprzedawcy.
Wada jest wtedy, gdy rzecz jest po prostu niezgodna z tym, co z umową sprzedaży. Jeśli kupujący nabył np. samochód, to powinien on być w pełni sprawny i działający. Wadą więc będzie np. sytuacja, w której samochód będzie np. przy ruszaniu szarpał. Wadliwość rzeczy będzie również wtedy, gdy sprzedawca najpierw pokaże kupującemu wzór/próbkę samochodu, który proponuje do sprzedaży, a w efekcie sprzeda samochód o odmiennych parametrach. Jeśli kupujący wskaże sprzedawcy, że zależy mu na samochodzie, który dodatkowo ma system parkowania i okaże się, że sprzedany samochód tej funkcji nie ma, to także będzie on wadliwy.
I właśnie, by sprzedawca za tego rodzaju wady nie odpowiadał w nieskończoność, to wprowadzono okres rękojmi za wady. W polskim prawie to ww. 2 lub 5 lat liczone od dnia wydania rzeczy. Jeśli wada wyjdzie na jaw w tym czasie, to sprzedawca musi zareagować. Upływ tego okresu rękojmi za wady skutkuje wygaśnięciem uprawnień z rękojmi. Jeśli więc kupujący stwierdzi wadę po upływie tych okresów, to nie będzie on mógł skorzystać już z rękojmi.
Dowiedz się także czym jest rękojmia?
Obejrzyj nagranie 17 odcinka “O umowach w dwóch słowach” – Ile czasu trwa rękojmia, czyli do kiedy kupujący może zgłosić roszczenie?
“O umowach w dwóch słowach” to nowa cykliczna seria merytorycznych mini-szkoleń o umowach, prowadzona co tydzień w poniedziałek o godz. 18.00 na fanpage Julia Szczęsna-Ziętkowska Radca Prawny. Dowiesz się z nich o jak czytać umowy ze zrozumieniem, nie dać się wprowadzić w błąd i jak unikać pułapek prawnych. Pigułka wiedzy i wskazówek. Dowiesz się z nich także o nowościach i ważnych wydarzeniach.
Rękojmia za wady – roszczenia kupującego
Ile czasu kupujący ma na zgłoszenie swoich roszczeń, czyli to, czego w związku z wadą się domaga od sprzedawcy? Pytanie jest istotne, ponieważ nie tylko ważny jest okres rękojmi za wady, lecz także czas, w jakim kupujący powinien zgłosić swe roszczenia. Samo ujawnienie się wady w okresie „ochronnym” 2-óch lub 5-ciu lat nie jest wystarczające. Jakie więc kupujący może mieć roszczenia? Może on żądać:
Jednak niekiedy, kupujący może wcale nie być zainteresowany ani wymianą ani naprawą i od razu oświadczyć, że
Obejrzyj nagranie o tym, jak liczyć termin odpowiedzi na reklamację?
Rękojmia za wady – kiedy przedawnienie, a kiedy wygaszenie
I właśnie na zgłoszenie tego, czego kupujący się domaga, ma on tylko rok od dnia stwierdzenia wady. Po tym czasie jego roszczenie o usunięcie wady albo wymianę rzeczy na wolną od wad ulega przedawnieniu. Natomiast prawo do odstąpienia od umowy albo obniżenia ceny po tym czasie wygasa.
Oznacza to, że po upływie tego rocznego okresu od dnia stwierdzenia wady, kupujący nadal może zgłosić sprzedawcy czego się domaga (usunięcia wady, wymiany rzeczy), ale sprzedawca wcale nie musi wykonać tego, o co prosi kupujący. Dlaczego? Ponieważ taka jest konsekwencja przedawnienia. Przedawnienie powoduje, że sprzedawca może się skutecznie uchylić od zaspokojenia kupującego z rękojmi. Kupujący zaś, jeśli skieruje sprawę do sądu, a sprzedawca będzie bronił się przedawnieniem, to przegra sprawę.
Kupujący – po przedawnieniu – nie ma możliwości przymuszenia sprzedawcy do wykonania obowiązków z rękojmi. Taki jest właśnie skutek przedawnienia.
Natomiast w zakresie możliwości odstąpienia od umowy, czy obniżenia ceny, to kupujący po upływie roku od dnia stwierdzenia wady nie może skutecznie tego dokonać. Te prawa (odstąpienia od umowy, obniżenia ceny) nie ulegają co prawda przedawnieniu po upływie rocznego terminu, lecz po prostu wygasają.
Jednak jeżeli kupujący żądał pierwotnie wymiany rzeczy lub usunięcia wady, to termin na odstąpienie albo obniżenie ceny nie biegnie. Rozpoczyna on swój bieg dopiero z chwilą bezskutecznego upływu terminu do wymiany rzeczy lub usunięcia wady.
Pobierz darmowy pdf o 5 błędach sprzedawców w liczeniu treminów w rękojmi +5 wskazówek jak ich uniknąć.
Konsument i przedsiębiorca na prawach konsumenta bardziej chronieni.
Jednak dodatkowo jest pewna grupa kupujących, dla których przewidziano mniej rygorystyczne zasady. Jeśli bowiem reklamację z rękojmi składa konsument albo przedsiębiorca na prawach konsumenta, to przedawnienie roszczeń nie może nastąpić przed upływem 2 lub 5 letniego ochronnego okresu rękojmi za wady.
Dlaczego tak jest?
Wyobraź sobie, że jako konsument stwierdzasz, że istnieje wada na początku 2-letniego (albo 5-letniego) ochronnego okresu rękojmi za wady. Zgłoszenie roszczeń w ciągu roku od dnia stwierdzania wady de facto mogłoby spowodować, że okres rękojmi za wady skróciłby się. Dlatego właśnie w prawie polskim przedawnienie roszczenia z rękojmi nie może zakończyć przed zakończeniem się ochronnego okresu rękojmi za wady.
W obrocie konsumenckim (i od 01.01.21 dla ww. przedsiębiorców na prawach konsumenta) wyeliminowano taką sytuację. Jeżeli kupującym jest konsument (i od 01.01.21 ww. przedsiębiorca na prawach konsumenta), to bieg terminu przedawnienia nie może zakończyć się przed upływem ww. terminów ochrony (2 lata dla ruchomości i 5 lat dla nieruchomości).
Ma to istotne znaczenie np. przy używanych rzeczach, dla których sprzedawca może przecież skrócić ochronny okres rękojmi za wady z 2 lat do roku. Jeżeli w takim wypadku kupującym jest konsument (i od 01.01.21 ww. przedsiębiorca na prawach konsumenta), to i tak przedawnienie przysługujących ww. kupującym roszczeń o usunięcie wady lub wymianę rzeczy sprzedanej na wolną od wad nie może nastąpić przed upływem 2 lat od wydania rzeczy kupującemu.
Poznaj 3 dobre praktyki sprzedawcy, gdy reklamację składa przedsiębiorca na prawach konsumenta.
Podsumowanie
- Okres rękojmi za wady wynikający z kodeksu cywilnego, który nazwałam tu ochronnym, to 2 lata dla ruchomych rzeczy i 5 lat dla nieruchomości. Okres ten zaczyna biec od dnia wydania rzeczy. Jest to czas, w którym sprzedawca odpowiada z rękojmi, jeśli kupujący stwierdzi wadę. Po tym okresie prawa z rękojmi wygasają.
- Czas na zgłoszenie roszczeń z rękojmi, czyli to czego może się domagać kupujący (usunięcie wady, wymiana rzeczy na wolną od wad), to rok od dnia stwierdzenia wady rzeczy. Po tym okresie ww. roszczenia kupującego przedawniają się. Oznacza to sprzedawca nie musi już spełnić roszczeń kupującego. Jeśli więc po tym terminie kupujący wniesie sprawę do sądu, to ją przegra, o ile obrona sprzedawcy oprze się na tzw. zarzucie przedawnienia.
- Jednak dla kupujących konsumentów lub przedsiębiorców na prawach konsumenta termin przedawnienia nie może się skończyć przed upływem okresów ochronnych, tj. 2 lub 5 lat od dnia wydania rzeczy.
- Czas na odstąpienie od umowy lub obniżenie ceny to także rok od stwierdzenia wady. Jednak upływ tego okresu nie skutkuje przedawnieniem, lecz po prostu wygaśnięciem ww. prawa do odstąpienia, obniżenia ceny.
Pozdrawiam Cię serdecznie,
Julia Szczęsna-Ziętkowska
Radca Prawny, LL.M
Jeśli chcesz dowiedzieć się o następnym wpisie proszę zostaw swoje imię i mail poniżej.
