Klauzula negocjacyjna (czasem zwana także renegocjacyjna), to postanowienie zawarte najczęściej w umowie głównej. Dotyczy ono określenia sytuacji, po zaistnieniu których strony umawiają się, że będą ponownie ustalać warunki umowy. Oczywiście nie chodzi o warunki całej umowy, lecz tylko w określonym zakresie. Czym dokładnie jest klauzula negocjacyjna? Czy klauzula negocjacyjna zobowiązuje do prowadzenia negocjacji? Jakie są skutki nie przystąpienia do negocjacji, mimo zawartej klauzuli negocjacyjnej?
1. Czym dokładnie jest klauzula negocjacyjna?
Jeśli zawierasz umowę zastanów się czy zawrzeć w niej postanowienia przewidujące negocjacje umowy w razie zaistnienia określonych okoliczności. Takimi okolicznościami mogą być:
Warto wtedy skonstruować w umowie postanowienia, które składają się na tzw. klauzulę negocjacyjną. Postanowienia takie zobowiązują strony do podjęcia i prowadzenia negocjacji umowy, jeśli pojawiają się wymienione w umowie okoliczności, np.:
„W razie gdy okaże się, że część postanowień niniejszej umowy jest nieważna, strony podejmą negocjacje w dobrej wierze, aby uzgodnić nowe postanowienia, które będą odzwierciedlały intencje stron zawarte w nieważnych postanowieniach”.
Albo:
“W razie zmian prawa lub stanu faktycznego, mających związek z postanowieniami niniejszej Umowy, Strony zobowiązują się do podjęcia negocjacji w dobrej wierze, aby dostosować Umowę do nowych okoliczności”.
Albo:
“W razie sporu dotyczącego wykonania Umowy, Strony podejmą w dobrej wierze negocjacje w celu jego rozstrzygnięcia. W braku porozumienia, Strony poddadzą spór pod rozstrzygnięcie sądu powszechnego właściwego dla miejsca właściwego dla wykonawcy”.
Przy czym musisz pamiętać, że takie zapisy – klauzuli negocjacyjnej – tworzą zobowiązanie. I to bez względu na to, czy użyjesz sformułowań: „zobowiązują się do podjęcia negocjacji” czy „podejmą negocjacje”. Takie postanowienia zawsze tworzą wiążące postanowienia o negocjacje umowy. Czyli poprzez ww. zapisy strony de facto zawierają umowę o negocjacje. Postanowienia te jednak nie tworzą obowiązku zawarcia konkretnej umowy. Co istotne klauzula negocjacyjna zawierająca postanowienia o negocjacje umowy nie ma prowadzić do zawarcia nowej umowy, lecz do zmiany istniejącej albo rozwiązania sporu. Zmiana ta ma być zwykle dokonana w tym ścisłym zakresie, jaki wskazany jest w klauzuli negocjacyjnej.
Sprawdź również co oznacza czas zawarcia umowy, jak go wskazać i dlaczego ma znaczenie.
2. Czy klauzula negocjacyjna zobowiązuje do prowadzenia negocjacji?
Klauzula negocjacyjna zobowiązujące do negocjacji umowy. Nie zmienia tego fakt, że klauzula negocjacyjna jest zawarta w umowie głównej. Jednak zasada ta nie zawsze dotyczy umów głównych będących wzorcem umownym. Klauzula negocjacyjna powinna być zamieszczana bezpośrednio w dokumencie umowy (nie zaś we wzorcu).
Co oznacza, że strony są zobowiązane są do prowadzenia negocjacji umowy?
Oznacza to, że strony powinny ze sobą współdziałać, działać z należytą starannością i zgodnie z zasadami współżycia społecznego. Przynajmniej próbując podjąć negocjacje w zakresie wskazanym w umowie. Strony mają obowiązek podjęcia i prowadzenia negocjacji umowy. Chodzi o rzeczywistą aktywność służąca zawarciu umowy.
Nie wykonasz ww. obowiązku, jeśli w ogóle odmówisz prowadzenia negocjacji umowy. Nie możesz także prowadzić „pozornych” negocjacji umowy. Prowadząc negocjacje umowy powinieneś działać w sposób uczciwy, lojalny, sumienny i ostrożny. A przy tym winien Ci towarzyszyć rzeczywisty zamiar osiągnięcia celu negocjacji. Sposób w jaki powinieneś prowadzić negocjacje wynika z art. 56 K.C, zgodnie z którym:
Czynność prawna wywołuje nie tylko skutki w niej wyrażone, lecz również te, które wynikają z ustawy, z zasad współżycia społecznego i z ustalonych zwyczajów.
3. Jakie są skutki nie przystąpienia do negocjacji, mimo zawartej klauzuli negocjacyjnej?
Jeśli – mimo obowiązku negocjowania umowy – tego nie robisz oznacza to, że nie wykonujesz / nienależycie wykonujesz umowę. To zaś może skutkować Twoją odpowiedzialnością odszkodowawczą.
Jaka może być wysokość takiego odszkodowania?
Większość autorów jest zdania, że wysokość odszkodowania ograniczona jest do tzw. ujemnego interesu umownego negocjowanej umowy. Oznacza to, że na odszkodowanie mogą składać się:
Jak widać może to być iluzoryczna ochrona. Dlatego warto pomyśleć o zabezpieczeniu karą umowną sytuacji, w której druga strona nie będzie chciała negocjować umowy – mimo zapisanego w niej obowiązku.
Klauzula negocjacyjna – podsumowanie.
- Niekiedy warto w umowie ująć tzw. klauzulę negocjacyjną, która zobowiązuje strony do podjęcia i prowadzenia negocjacji umowy, jeśli pojawiają się wymienione w tej klauzuli okoliczności.
- Klauzula negocjacyjna zobowiązujące do negocjacji umowy. Nie oznacza to, że strony zobowiązane są do zawarcia umowy. Chodzi o to, by strony prowadziły negocjacje z należytą starannością i zgodnie z zasadami współżycia społecznego.
- Jeśli – mimo klauzuli negocjacyjnej – nie przystępujesz do negocjacji oznacza to, że nie wykonujesz / nienależycie wykonujesz umowę. To zaś może skutkować Twoją odpowiedzialnością odszkodowawczą.
Artykuł nie stanowi porady prawnej. Jeśli chciałbyś się skontaktować, umówić na spotkanie lub zapytać o szczegóły współpracy zapraszam Cię do kontaktu. Możemy umówić się w mojej kancelarii w Gdańsku lub porozmawiać online. Zachęcam Cię także do skorzystania z mojej oferty konsultacji prawnych. Tutaj znajdziesz szczegóły i możliwość wybrania dogodnego dla Ciebie dnia i godziny.
Pozdrawiam Cię serdecznie,
Julia Szczęsna-Ziętkowska
Radca Prawny, LLM
Jeśli chcesz dowiedzieć się o następnym wpisie proszę zostaw swoje imię i mail w okienku newsletter.
