Klauzula dowodowa to rodzaj postanowienia umownego najczęściej zawartego w umowie, jako jej element. Czasem klauzula jest na tyle rozbudowana, że tworzy odrębną umowę i wtedy nazywa się umową dowodową. Niezależnie od tego, którą z ww. form przybierze, to zawsze ma ona autonomiczny charakter. Z wpisu dowiesz o 5 najważniejszych zasadach, które warto znać, by skutecznie zawrzeć klauzulę dowodową. Czego dotyczy klauzula dowodowa? Jak prawidłowo wskazać wyłączone dowodowy? W jakiej formie ją zawrzeć? Czy skuteczność klauzuli dowodowej może być uzależniona od warunku lub terminu?
1.Klauzula dowodowa – czego dotyczy?
Klauzula dowodowa polega na tym, że w sprawie gospodarczej strony umowy mogą się umówić, że w razie sporu sądowego nie będą mogły wykorzystać określonych dowodów. Klauzula dowodowa musi dokładnie sprecyzować jakie dowody w ewentualnym postępowaniu sądowym nie mogą być przeprowadzone. Ale klauzula taka nie może wyłączyć wszystkich dowodów.
Klauzula dowodowa może bowiem wykluczać określone dowody, jednak tylko w odniesieniu do postanowień konkretnej umowy, a nie w stosunkach pozaumownych. Oznacza to, że nie można się umówić, że np. w sprawie z czynu niedozwolonego albo bezpodstawnego wzbogacenia nie będzie można przeprowadzić określonych dowodów.
2.Jak wskazać wyłączone dowody w klauzuli dowodowej?
Klauzula dowodowa powinna dokładnie precyzować rodzaj dowodów, z których nie będzie można skorzystać w procesie. Nadto klauzula dowodowa powinna wskazywać również zakres tych dowodów, które ulegają wyłączeniu. Czyli wyłączenie możliwości przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków powinno wskazywać imię i nazwisko takiego świadka. Można zidentyfikować dodatkowo dokument dotyczący tej osoby, wskazać miejsce jego wydania, okresu ważności. Przykładem klauzuli dowodowej jest poniższe sformułowanie:
Strony postanawiają, że ich uzgodnienia co do treści i skutków tej umowy nie mogą być przedmiotem dowodu z zeznań świadków będących pracownikami którejkolwiek z nich w okresie poprzedzającym zawarcie umowy oraz w chwili jej zawarcia.
Albo
Strony postanawiają, że ich uzgodnienia co do treści i skutków tej umowy nie mogą być przedmiotem dowodu z zeznań świadków: AB i CD.
Dowiedz się także o 3 zasadach dotyczących oświadczeń i zapewnień składanych w umowie.
3. Jak wskazać umowę, której dotyczy klauzula dowodowa?
Klauzula dowodowa musi wskazywać także precyzyjnie umowę, stosunek, zobowiązanie, której dotyczy. Wskazanie umowy musi być na tyle precyzyjne, by nie budziło wątpliwości. Jeśli klauzula ma dotyczyć kilku umów, to najlepiej, by wprost je wskazać. Pełna klauzula dowodowa jest wtedy, gdy dotyczy wszystkich umów. Częściowa klauzula dowodowa natomiast dotyczy jedynie części umów.
4. W jakiej formie zawrzeć klauzulę dowodową ?
Klauzulę dowodową zawiera się na piśmie pod rygorem nieważności albo ustnie przed sądem. Klauzula dowodowa musi być co najmniej w formie pisemnej. W przeciwnym wypadku będzie ona nieważna. Oczywiście klauzula może być zawarta z datą pewną, z podpisem notarialnie poświadczonym, czy nawet w formie aktu notarialnego. Forma pisemna jest jednak minimum jakie musi być zachowane. Przyjmuje się, że zmiana natomiast klauzuli może być dokonana na piśmie nawet, gdy pierwotnie była w jednej z ww. form.
Jeśli doszło do zmiany klauzuli dowodowej, to istnieje zasada, wynikająca z art. 458(9) § 2, zgodnie z którą:
W przypadku wątpliwości uważa się, że umowa późniejsza utrzymuje w mocy te postanowienia umowy wcześniejszej, które da się z nią pogodzić.
Zmiana jednak nie może działać wstecz. Oznacza to, że wprowadzenie zmiany do klauzuli dowodowej, np. poprzez rozszerzenie dowodów, których nie można przeprowadzić, nie ma wpływu na dowody dotychczas przeprowadzone, co wprost wynika z art. 458(9) § 5 K.P.C.
Objęcie umową dowodową dowodu przeprowadzonego przed sądem przed jej zawarciem nie pozbawia go mocy dowodowej.
5. Czy skuteczność klauzuli dowodowej może być pod warunkiem lub terminem?
Skutki klauzuli dowodowej nie mogą być uzależnione od warunku, czy jakiegoś terminu. Jeśli tak się zdarzy, to taka klauzula jest nieważna. Oznacza to, że klauzula jest zawsze bezwarunkowa i bezterminowa. Ale, by sąd uwzględnił ww. zarzut nieważności lub bezskuteczności umowy dowodowej, to trzeba się na ten zarzut powołać najpóźniej na posiedzeniu, na którym powołano się na tę umowę. Jeśli natomiast powołano się na daną umowę w piśmie procesowym – to zarzut taki można zgłosić najpóźniej w następnym piśmie procesowym albo na najbliższym posiedzeniu.
Klauzula dowodowa – podsumowanie.
- Klauzula dowodowa służy do wykluczenia określonych dowodów w ewentualnym postępowaniu sądowym.Jednak takie wykluczenie może dotyczyć tylko umowy, a nie stosunków pozaumownych.
- W klauzuli dowodowej trzeba sprecyzować rodzaj dowodów, z których nie będzie można skorzystać w procesie oraz ich zakres.
- Klauzula dowodowa musi precyzyjnie określać umowę, której dotyczy.
- Klauzula dowodowa, by była ważna musi być zawarta co najmniej w formie pisemnej.
- Skuteczność klauzuli dowodowej nie może być uzależniona od warunku, ani terminu. W przeciwnym wypadku klauzula taka nie będzie ważna.
Artykuł nie stanowi porady prawnej. Jeśli chciałbyś się skontaktować, umówić na spotkanie lub zapytać o szczegóły współpracy zapraszam Cię do kontaktu. Możemy umówić się w mojej kancelarii w Gdańsku lub porozmawiać online. Zachęcam Cię także do skorzystania z mojej oferty konsultacji prawnych. Tutaj znajdziesz szczegóły i możliwość wybrania dogodnego dla Ciebie dnia i godziny.
Pozdrawiam Cię serdecznie,
Julia Szczęsna-Ziętkowska
Radca Prawny, LLM
Jeśli chcesz dowiedzieć się o następnym wpisie proszę zostaw swoje imię i mail w okienku newsletter.
