Odsetki za opóźnienie w transakcji handlowej są atrakcyjne – z punktu widzenia wierzyciela i wyjątkowo surowe z perspektywy dłużnika. Jeśli kontrahent nie zapłacił w terminie należności za dostarczony towar lub świadczoną usługę – przysługuje prawo do ich naliczenia. Czym różnią się takie odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych od odsetek ustawowych i odsetek ustawowych za opóźnienie. Ile wynoszą? Jak takie odsetki policzyć?
Odsetki ustawowe od należnej sumy
Po pierwsze prawo cywilne przewiduje tzw. odsetki ustawowe od należnej sumy. Nalicza się je jeśli wynika to z umowy, ustawy, decyzji organu, orzeczenia sądu.
Te odsetki to niejako “wynagrodzenie” za korzystanie z cudzych pieniędzy. Ich celem jest de facto refundacja spadku wartości pieniądza i dochód, jaki wynikałby z przeciętnej lokaty lub jakiejś inwestycji pieniężnej. Oblicza się je za okres, w którym korzysta się z pieniędzy, a nawet po terminie ich zwrotu.
Umowa najczęściej wskazuje na wysokość tych odsetek. Jeżeli jednak tak nie jest, to należą się odsetki ustawowe w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 3,5 punktów procentowych.
Przewidziana jest natomiast przy tym maksymalna wysokość odsetek. Nie może ona w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości odsetek ustawowych (odsetki maksymalne).
Przeczytaj: Jak napisać wezwanie do zapłaty, by miało moc prawną?
Odsetki za opóźnienie – ustawowe
Drugi rodzaj odsetek ustawowych, to odsetki za opóźnienie. Te odsetki nalicza się za sam fakt opóźnienia przy zapłacie. Nalicza się je w każdym wypadku opóźnienia w zapłacie. Nie ma przy tym znaczenia czy Twój kontrahent jest winny opóźnienia, czy też nastąpiło to bez jego winy. Odsetki te nalicza się w każdej sytuacji braku zapłaty w terminie.
W przeciwieństwie do odsetek ustawowych od należnej sumy – tu strony najczęściej nie oznaczają stopy odsetek. Jest tak dlatego, że w razie nieterminowości należą się odsetki ustawowe. Jeżeli więc stopa tych odsetek nie jest oznaczona, to należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych.
W tym przypadku także maksymalna wysokość odsetek za opóźnienie nie może w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie (odsetki maksymalne za opóźnienie).
Obejrzyj jaki wybrać sąd kierując pozew o zapłatę w transakcjach handlowych.
Odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych – ustawowe
Wreszcie trzeci rodzaj ustawowych odsetek za opóźnienie, to te, które naliczane są w transakcjach handlowych.
Te naliczane są bez wezwania za okres od dnia wymagalności zapłaty do dnia zapłaty, jeżeli:
Jeśli natomiast terminy nie są wskazane w umowie, to takie odsetki za opóźnienie należą się po upływie 30 dni liczonych od dnia spełnienia świadczenia, do dnia zapłaty. Jeżeli w umowie natomiast ustalono zbadanie towaru lub usługi celem potwierdzenia zgodności towaru lub usługi z umową, to odsetki należne są po upływie 30 dni od zakończenia tego zbadania.
Ustawowe odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych, w których:
Strony w umowie mogą przewidzieć wyższe odsetki, ale nie względem podmiotu publicznego. Tu także stosuje się jednak zasady o maksymalnej ich wysokości. Jednak co istotne maksymalna wysokość odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych nie może w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie, a nie dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych.
Czy policzenie takich odsetek jest skomplikowane? Nie. W zależności od tego jakie odsetki powinny być naliczone korzystasz z odpowiedniego kalkulatora. Wystarczy, że zaznaczysz prawidłowy rodzaj odsetek (np. odpowiednią zakładkę). Tu znajdziesz przykład kalkulatora.
Sprawdź o czym musi pamiętać przedsiębiorca kierując sprawę o zapłatę w transakcjach handlowych?
Podsumowanie:
- Odsetki ustawowe od sumy pieniężnej to wynagrodzenie za korzystanie z kapitału. Jest to suma stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 3,5 punktów procentowych.
- Ustawowe odsetki za opóźnienie, to odsetki należne zawsze gdy kontrahent opóźnia się z zapłatą, bez względu na przyczynę. Jest to suma stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych.
- Ustawowe odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych to odsetki należne zawsze gdy kontrahent takiej transakcji opóźnia się z zapłatą. Również nie ma znaczenia przyczyna. Obliczane są one jako:
- suma stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 8 punktów procentowych, gdy kontrahentem jest podmiot publiczny będący podmiotem leczniczym,
- suma stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 10 punktów procentowych, gdy kontrahentem jest podmiot publiczny będący podmiotem leczniczym.
Artykuł nie stanowi porady prawnej. Został przygotowany zgodnie ze stanem prawnym, na dzień 18.01.2021 r. Jeśli chciałbyś się skontaktować, umówić na spotkanie lub zapytać o szczegóły współpracy zapraszam Cię do kontaktu. Możemy umówić się w mojej kancelarii w Gdańsku lub porozmawiać online. Zachęcam Cię także do skorzystania z mojej oferty konsultacji prawnych. Tutaj znajdziesz szczegóły i możliwość wybrania dogodnego dla Ciebie dnia i godziny.
Pozdrawiam Cię serdecznie,
Julia Szczęsna-Ziętkowska
Radca Prawny
Jeśli chcesz dowiedzieć się o następnym wpisie proszę zostaw swoje imię i mail poniżej.
