Instrukcja musi być wydana, gdy jest konieczna do należytego korzystania z rzeczy, zgodnie z jej przeznaczeniem. To wydaje się niby takie oczywiste, ale kto powinien ocenić czy akurat w danym przypadku instrukcja jest niezbędna? Dodatkowo – jeśli kupującym jest konsument instrukcja musi być w języku polskim. Kto więc powinien o to zadbać? Te kwestie są niezwykle istotne, ponieważ brak wymaganej instrukcji daje kupującemu prawo do reklamacji z rękojmi. Dowiedz się kto i jak sprawdza czy instrukcja jest konieczna? Co zrobić, gdy instrukcja jest tylko w języku angielskim? Jak sprzedawca może się zachować, gdy z powodu braku instrukcji klient odstąpił od umowy?
1. Instrukcja niewydana przez sprzedawca, mimo obowiązku.
Pierwszy podstawowy błąd sprzedawców – to jest brak ich troski o to, czy do danej rzeczy powinni dołączyć instrukcję. Otóż jeżeli jest to potrzebne do należytego korzystania z rzeczy zgodnie z jej przeznaczeniem, sprzedawca obowiązany jest załączyć instrukcję. Dodatkowo sprzedawca udziela wyjaśnień dotyczących sposobu korzystania z rzeczy. Oznacza to, że obowiązek wydania instrukcji nie jest bezwzględny. Jednak piecza nad tym, czy w ogóle on zachodzi leży właśnie w rękach sprzedawców. To oni oceniają czy taka instrukcja jest konieczna, by należycie korzystać z rzeczy.
Co sprzedawca powinien wziąć pod uwagę oceniając potrzebę dołączenia instrukcji?
Musi wykazać się przewidywalnością oraz prawidłową oceną okoliczności dotyczących kupującego. Mam tu na myśli fakt, że sprzedawca musi oceniać potrzebę biorąc pod uwagę kryteria obiektywne – choć to niewątpliwie niełatwe. Jednak pomocny przy ocenie jest stan ogólny wiedzy i świadomości kupującego. Sprzedawca jednak zawsze bierze pod uwagę indywidualne okoliczności. Chodzi o to, że niekiedy dla jednego kupującego – instrukcja w ogóle nie będzie potrzebna, a dla innego – ze względu na jego indywidualne cechy – jak najbardziej.
Odpowiedź więc zawsze uzależniona jest od konkretnego przypadku. Czy bowiem specjalistyczna lampa dla fotografów z akumulatorami i możliwością regulacji różnego natężenia światła wymaga załączenia instrukcji, by należycie z niej korzystać? Z pewnością dla kupującego fotografa, czy fotografika nie. Jednak, gdy na taką lampę zdecyduje się ktoś, kto amatorsko prowadzi live na YouTube i chce oświetlić pomieszczenie, prawdopodobnie będzie potrzebował instrukcję obsługi.
Przywołane zasady dotyczą obrotu konsumenckiego,powszechnego i profesjonalnego. Choć można spotkać głosy, że w obrocie konsumenckim zawsze musi być wydana instrukcja, to uważam, że przeczy to redakcji przepisów w tym zakresie. Taka interpretacja byłaby zbyt daleko idąca.
Niezależnie zatem kto kupuje – sprzedawca tak samo powinien ocenić czy instrukcja w danym przypadku jest konieczna.
Sprawdź także czy uszkodzona paczka może być podstawą reklamacji?
2. Sprzedawca nie sprawdza czy instrukcja jest w języku polskim.
Jeśli zachodzi konieczność dołączenia do sprzedanej rzeczy instrukcji, to na sprzedawcy ciąży kolejny obowiązek. Otóż jeżeli kupuje konsument, to instrukcja musi być w języku polskim. Taki wymóg wynika z przepisów o sprzedaży, jak i ustawy o języku polskim.
Jednak użycie języka polskiego nie jest wymagane, jeżeli instrukcja obsługi jest wyrażona w powszechnie zrozumiałej formie graficznej. Jeżeli natomiast forma graficzna połączona jest z opisem, taki opis musi być sporządzony w języku polskim.
Co istotne – dołączenie do rzeczy instrukcji w języku polskim to obowiązek sprzedawcy, a nie np. producenta. Może się zatem zdarzyć tak, że sprzedawca musi przetłumaczyć posiadane przez niego instrukcje. Tymczasem nagminnie widzę, jak tę kwestię bagatelizują sprzedawcy, nie dbając o weryfikację dołączonych instrukcji do sprzedawanych rzeczy.
Obejrzyj nagranie kiedy kupujący nie może żądać zwrotu pieniędzy, mimo wady.
3. Brak instrukcji to zasadna reklamacja.
Jeśli należyte korzystanie z rzeczy, zgodnie z jej przeznaczeniem, wymaga instrukcji, to jej brak daje kupującemu prawo do złożenia reklamacji. Kupujący w takim wypadku może zdecydować, z którego prawa z rękojmi skorzysta.
Jest tak dlatego, że jeśli sprzedawca wydaje rzecz bez instrukcji – mimo obowiązku – to rzecz wydana jest w tzw. stanie niezupełnym. Stan niezupełny bowiem nie dotyczy tylko braków poszczególnych elementów danej rzeczy, ale także i niezbędnych dokumentów. Tak więc nie tylko brak części składowych, przynależności, części zapasowych, gdy istnieje obowiązek ich dostarczenia oznacza wydanie niekompletnej rzeczy. Sytuacja taka zachodzi również, gdy razem z rzeczą nie zostały wydane dokumenty niezbędne do korzystania z niej.
Jeśli więc korzystanie z rzeczy, zgodnie z jej przeznaczeniem, wymaga instrukcji, to brak jej dołączenia może uprawniać kupującego do:
4. Co w razie odstąpienia od umowy z powodu braku instrukcji?
Przy czym chcę zaznaczyć, że brak instrukcji to okoliczność, którą można stosunkowo łatwo “naprawić”. Zwłaszcza jeśli sprzedawca to jednocześnie producent. Całkiem niedawno mój klient zwrócił się do mnie z zapytaniem o zasadność złożonego oświadczenia o odstąpieniu od umowy przez klienta z powodu braku instrukcji. Wskazałam, że wobec faktu, iż rzecz posiada mechanizmy, akumulatory itp., to instrukcja jest wymagana. Jednak zaznaczyłam, że niezwłoczne dostarczenie instrukcji sprzętu zablokuje kupującego w możliwości skutecznego odstąpienia od umowy. Jest tak dlatego, że sprzedawca ma możliwość niezwłocznej naprawy istniejącej wady. Jeśli więc wadą jest brak instrukcji – tę należy bez zwłoki dostarczyć kupującemu.
Niezależnie od rękojmi sprzedawca może także odpowiadać na zasadach ogólnych. Mam tu na myśli zwłaszcza niewykonanie należyte umowy sprzedaży. W takiej sytuacji sprzedawca może odpowiadać za spowodowaną przez to szkodę. Niekiedy nawet brak wydania instrukcji może być postrzegane także jako czyn niedozwolony. Zatem skorzystanie z rękojmi to jedna z możliwych dróg, z których kupujący może skorzystać. Piszę o tym, by zasygnalizować, że jeśli kupujący z jakichś powodów utracił swe prawa z rękojmi albo nawet one mu w ogóle nie przysługiwały – to nadal może realizować swe roszczenia na podstawie przepisów o nienależytym wykonaniu umowy. Dlatego tak ważne jest, by obowiązek wydawania instrukcji przez sprzedawców nie był przez nich bagatelizowany.
Sprawdź czy sprzedawca odpowiada za uszkodzoną paczkę i jaki ma to związek z rękojmią.
Podsumowanie
- Ocena, czy do należytego korzystania zgodnie z przeznaczeniem danej rzeczy, jest konieczna instrukcja należny do sprzedawcy. Bierze on pod uwagę obiektywne kryteria. Inne okoliczności będą istotne gdy kupującym jest konsument, a inne, gdy profesjonalista z danej dziedziny.
- Dla kupującego konsumenta, gdy rzecz wymaga instrukcji – ta musi być w języku polskim. Zadbanie o to nie leży w gestii np. producenta, a sprzedawcy. Może się zatem zdarzyć tak, że sprzedawca dysponuje tylko instrukcją anglojęzyczną i musi ją przetłumaczyć dla konsumenta.
- Brak instrukcji – gdy jest ona konieczna do prawidłowego korzystania z rzecz – daje kupującemu cały wachlarz możliwości realizacji praw z rękojmi. Rzecz wydana bez wymaganej instrukcji jest niekompletna. Zatem kupujący może swobodzie wybrać z którego uprawnienia skorzysta. Niezależnie od praw z rękojmi, kupujący może także dochodzić od sprzedawcy odpowiedzialności za nienależyte wykonanie umowy.
Artykuł nie stanowi porady prawnej. Został przygotowany zgodnie ze stanem prawnym, na dzień 09.03.2021 r. Jeśli chciałbyś się skontaktować, umówić na spotkanie lub zapytać o szczegóły współpracy zapraszam Cię do kontaktu. Możemy umówić się w mojej kancelarii w Gdańsku lub porozmawiać online. Zachęcam Cię także do skorzystania z mojej oferty konsultacji prawnych. Tutaj znajdziesz szczegóły i możliwość wybrania dogodnego dla Ciebie dnia i godziny.
Pozdrawiam Cię serdecznie,
Julia Szczęsna-Ziętkowska
Radca Prawny
Jeśli chcesz dowiedzieć się o następnym wpisie proszę zostaw swoje imię i mail poniżej.
