Gdy zachodzi niezgodność towaru z umową kupujący konsument / przedsiębiorca na prawach konsumenta może żądać naprawy lub wymiany. Kupujący przedsiębiorca (czyli w tzw. obrocie profesjonalnym) może żądać wymiany rzeczy na wolną od wad albo usunięcia wady. Do końca 2022 r. te uprawnienia były tożsame dla wszystkich kupujących. Od 01 stycznia 2023 r. zasady uległy zmianie. Czego zatem poszczególni kupujący mogą się domagać gdy zachodzi niezgodność towaru z umową? Czy sprzedawca jest związany żądaniem kupującego? W jakim terminie sprzedawca powinien doprowadzić towar do zgodności z umową? Kto ponosi koszty?
1.Czego może żądać konsument gdy zachodzi niezgodność towaru z umową?
Jeżeli towar jest niezgodny z umową, konsument albo przedsiębiorca na prawach konsumenta – od 1 stycznia 2023 r. – może żądać jego naprawy lub wymiany. Jednak żądaniem tym sprzedawca wcale nie jest związany. Sprzedawca może bowiem dokonać:
Jednak sprzedawca nie jest nieograniczony w swej decyzyjności. Sprzedawca może takie „swobodne” decyzje podejmować, jeżeli:
Co jeśli ani naprawa, ani wymiana nie są możliwe lub wymagałyby nadmiernych kosztów dla sprzedawcy? W takim wypadku może on nawet odmówić doprowadzenia towaru do zgodności z umową.
2.Niezgodność towaru z umową, a możliwości sprzedawcy.
Niemożliwość wymiany to sytuacja, w której np. wszystkie rzeczy danego typu będące w obrocie są dotknięte daną wadą. Będzie to także sytuacja, w której rzecz jest niezastępowalna – unikatowa, a także gdy towar został już wycofany z obrotu. Niemożliwość naprawy to sytuacja, w której wada jest nieusuwalna, a także, gdy w efekcie wady towar uległ zniszczeniu.
Nadmierność kosztów wymaga, by wziąć pod uwagę łącznie wszelkie okoliczności, tj.:
3.Czego może żądać „profesjonalista” gdy zachodzi niezgodność towaru z umową?
Jeżeli kupującym jest tzw. profesjonalista, czyli ani konsument ani przedsiębiorca na prawach konsumenta, to przepisy nie mówią już o niezgodności towaru z umową, lecz o wadzie. Taki kupujący może żądać wymiany rzeczy na wolną od wad albo usunięcia wady. Jednak żądaniem tym sprzedawca wcale nie jest związany. Sprzedawca bowiem może także odmówić żądaniu, jeżeli:
4. Niezgodność towaru z umową, a termin dla sprzedawcy na doprowadzenie do zgodności.
Sprzedawca dokonuje naprawy lub wymiany w rozsądnym czasie od chwili, w której został poinformowany przez konsumenta o braku zgodności z umową. Powinien być to najkrótszy możliwy termin, uwzględniając oczywiście specyfikę towaru, czy charakter niezgodności. W przepisach nie ma w związku z tym żadnych konkretnych ram czasowych. Ocena „rozsądnego terminu” wymaga każdorazowo indywidualnego podejścia. W tym wypadku bez znaczenia pozostają subiektywne odczucia, czy potrzeby zarówno takiego kupującego, jak i sprzedawcy. Naprawa czy wymiana także powinna odbyć się nadto bez nadmiernych wszelkich innych niedogodności dla kupującego konsumenta.
Jeśli kupującym jest profesjonalista, to sprzedawca wymienia rzecz wadliwą na wolną od wad lub usuwa wadę także w rozsądnym czasie. Nadto podobnie jak przy kupującym konsumencie – sprzedawca winien dokonać tego bez nadmiernych niedogodności dla takiego kupującego.
5. Kto ponosi koszty doprowadzenia towaru do zgodności z umową?
Zarówno w przypadku konsumenta, przedsiębiorcy na prawach konsumenta, jak i profesjonalisty – koszty wymiany lub naprawy ponosi sprzedawca. W odniesieniu do konsumentów przepis wymienia przykłady takich kosztów wskazując na koszty:
Przepisy dotyczący kupujących profesjonalistów do powyższego katalogu dodają także koszty:
Oczywiście wymienione koszty są tylko przykładowe. Bowiem sprzedawca ponosi wszelkie inne bezpośrednie koszty związane z naprawa albo wymianą.
Do kosztów tych nie można natomiast zaliczyć kosztów poniesionych przez kupującego np. związanych z najmem rzeczy zastępczej. Nawet jeśli kupujący w czasie trwania wady albo wymiany lub naprawy korzysta z rzeczy zastępczej – to takie koszty nie są wliczone w koszt naprawy, czy wymiany ponoszony przez sprzedawcę. To samo dotyczy utraconych ewentualnych korzyści przez kupującego wskutek braku możliwości korzystania z wadliwej rzeczy.
O ile więc kupujący poniósł szkodę, mimo doprowadzenia towaru do zgodnego z umową – można ewentualnie rozważyć domaganie się jej naprawienia na tzn. zasadach ogólnych. A zatem nie w oparciu o roszczenia związane z reklamacją, rękojmią.
Niezgodność towaru z umową podsumowanie.
- W razie niezgodności towaru z umową, konsument albo przedsiębiorca na prawach konsumenta – od 1 stycznia 2023 r. – może żądać jego naprawy lub wymiany. Jednak żądaniem tym sprzedawca wcale nie jest związany.
- W razie niezgodności towaru z umową tzw. profesjonalista, może żądać wymiany rzeczy na wolną od wad albo usunięcia.
- Sprzedawca nie jest związany żądaniem kupującego, ponieważ w razie niemożliwości lub nadmierności kosztów w doprowadzeniu do zgodności towaru może tego domówić.
- Sprzedawca doprowadza towar do zgodności z umową w najkrótszym możliwym terminie, uwzględniając oczywiście specyfikę towaru, czy charakter niezgodności. W przepisach jednak nie ma żadnych konkretnych ram czasowych.
- Wszystkie koszty doprowadzenia towaru do zgodności z umową ponosi sprzedawca.
Artykuł nie stanowi porady prawnej. Jeśli chciałbyś się skontaktować, umówić na spotkanie lub zapytać o szczegóły współpracy zapraszam Cię do kontaktu. Możemy umówić się w mojej kancelarii w Gdańsku lub porozmawiać online. Zachęcam Cię także do skorzystania z mojej oferty konsultacji prawnych. Tutaj znajdziesz szczegóły i możliwość wybrania dogodnego dla Ciebie dnia i godziny.
Pozdrawiam Cię serdecznie,
Julia Szczęsna-Ziętkowska
Radca Prawny, LLM
Jeśli chcesz dowiedzieć się o następnym wpisie proszę zostaw swoje imię i mail w okienku newsletter.
